Početak > Uncategorized > Nacrt novog Načertanija? Baš pred popis u aprilu 2011! (02. mart 2011. )

Nacrt novog Načertanija? Baš pred popis u aprilu 2011! (02. mart 2011. )

Svi Srbi u jednoj Strategiji

Nacrt novog Načertanija?

 

Photo: Beta/ Saša Đorđević

Ako je srpska Vlada nezadovoljna položajem Srba u Crnoj Gori, Hrvatskoj ili Makedoniji; ukoliko Beograd smatra da Srbi moraju biti konstitutivni narod u Hrvatskoj i Crnoj Gori, neminovno se otvara pitanje – da li to vlast Borisa Tadića hoće da oživi zamrle ideje Ilije Garašanina?

Republika Srbija će uskoro postaviti zahtjev da Srbi u Crnoj Gori i Hrvatskoj postanu konstitutivni narod, po uzoru na položaj Srba u Bosni i Hercegovini. Sve do tada, Vlada Srbije preduzeće niz konkretnih mjera da bi se obezbijedilo finansiranje sveštenstva Srpske pravoslavne crkve kao i obnova srpskog sakralnog nasljeđa u Crnoj Gori. Iz srpskog državnog budžeta finansiraće se rad srpskih kulturnih i obrazovnih ustanova u Crnoj Gori, brojni izdavački projekti te rad radio i televizijskih stanica na teritoriji crnogorske države.

Pobrojane mjere su dio Strategije koju je Vlada Mirka Cvetkovića usvojila 21. januara ove godine, kao inovirani državni pristup jačanju odnosa države Srbije i Srba u regionu.

Analiza dvadeset i šest strana obimnog dokumenta, naslovljenog „Strategija očuvanja i jačanja odnosa matične države i dijaspore i matične države i Srba u regionu“ ukazuje da je Beograd – nezadovoljan položajem Srba u susjednim državama – osmislio strategiju mijenjanja političkog položaja srpskog naroda, prevashodno u Crnoj Gori i Hrvatskoj.

Konstitutivnost naroda kao politički cilj: Srđan Srećković, ministar dijaspore u Vladi Srbije nije krio namjeru zvaničnog Beograda da se, što prije, izmijeni pozicija srpskog naroda u susjednim zemljama.

– Položaj srpskog naroda u zemljama regiona ni izbliza nije onakav kakav bismo željeli da bude, povjerio se ministar Srećković novinarima dnevnog lista Danas. Prema nalazu srpskih državnih eksperata, položaj srpskog naroda je zadovoljavajući jedino u – Rumuniji i Bosni i Hercegovini. U ostalim državama regiona, počev od Slovenije do, dolje na jugu, Makedonije, „Srbija treba da uloži značajna diplomatska i finansijska sredstva“. Za Sloveniju i Makedoniju je predviđena borba za status nacionalne manjine, dok se Kosovo – ne pominje.

Kako to Beograd, koji tako žarko želi igrati ulogu lidera u regionu, namjerava da kroji novu mapu Balkana?

Mnogo toga otkriva tek usvojena Strategija. „Pored Bosne i Hercegovine, u kojoj je već status konstitutivnog naroda, konstitutivnost bi trebalo da bude ponovo uspostavljena u Hrvatskoj i za srpski narod u Crnoj Gori“, precizno se markira, na 24. strani dokumenta, u poglavlju „Željeni standardi“.

Da nije štamparska greška već da je, po mišljenju zvaničnog Beograda, politički model Bosne i entiteta Republike Srpske najpovoljnije rješenje za Srbe u Crnoj Gori pokazuje i poglavlje „Specifični ciljevi“. Među tim ciljevima, prirodno, Crna Gora ima posebno mjesto. Osim što se konstatuje „neophodno je dati državljanstvo svim pripadnicima srpskog naroda koji to žele“, Strategija jasno naznačava red poteza zvaničnog Beograda.

 

Photo: gerber.iwarp.com

„Republika Srbija treba da kao cilj svog nastojanja postavi priznanje političke konstitutivnosti srpskom narodu u Crnoj Gori, što podrazumijeva činjenicu da do ispunjenja ovog važnog cilja srpski narod mora da uživa puna nacionalna prava“, kaže se u Strategiji (strana 22).

Mijenjanje pravnog poretka susjeda: Prvi put, još od vremena Slobodana Miloševića zvanični Beograd je zašao u zonu uređivanja pravnog poretka susjednih država. Samo, dok je Milošević pokušavao da sredi i pospremi stanje u republikama federativne Jugoslavije, Tadićeva vlast izgleda ima namjeru da učestvuje u preuređenju ustava – međunarodno priznatih država, Crne Gore i Hrvatske!

Pri tom, nije tek riječ o pravnoj kozmetici. Crnogorski Ustav definiše Crnu Goru kao građansku državu i eventualni zahtjev Beograda za konstitutivnosti srpskog naroda bi značio temeljno preuređenje tog ključnog ustavnog principa. Očito da se zvaničnicima u Beogradu neobično dopao sistem iz Bosne i Hercegovine: tamo je država raskomadana po nacionalnim šavovima, sistem je neefikasan, država ugušena trostrukom administracijom ali – Dodik bogme ima količinu vlasti koja je baš po ukusu vlasti u Srbiji.

Tako se nekadašnja maksima Miloševićeva deviza „svi Srbi u jednoj državi“ volšebno pretvorila u nekakav Tadićev rimejk, nešto u stilu „više država a Srbi da upravljaju“. Biće interesanto pratiti reakcije Brisela na ideju Beograda o stvaranju srpskih entiteta u Hrvatskoj i Crnoj Gori.

Koliko su Srbi u regionu zadovoljni novom strategijom Beograda, pokazuje nedavna izjava srpskog predstavnika u Vladi Hrvatske, Slobodana Uzelca. „Ne pomagajte, braćo, izgibosmo!“, ogorčeno je poručio Uzelac srpskom premijeru Cvetkoviću, parafrazirajući duhovitu opasku srpskog pjesnika i pisca Jove Jovanovića Zmaja. Od srpskih medija, jedino se dnevni list Danas vrlo kritički osvrnuo na novi dokument Vlade Srbije.

Vladine vanredne mjere: Cvetkovićeva Vlada nije zastala uslijed javnih kritika. Nakon što je u januaru usvojena Strategija, predviđeno je i donošenje Akcionog plana za 2011. i 2012. godinu, najkasnije do maja ove godine.

Što se Crne Gore tiče, planirane su vrlo precizne mjere, u skladu sa idejom da je Crna važan „specifičan cilj“. Osim već pomenutog zahtjeva za promjenom crnogorskog ustavnog poretka, Vlada Srbije je u odjeljku posvećenom Crnoj Gori taksativno nabrojala niz mjera kojima će, kako je rečeno, „Repubika Srbija dati podršku“.

Tako će se podržati „restitucija oduzete imovine građanima srpske nacionalnosti, srpskim udruženjima i institucijama“ a finansiraće se i „obnova sakralnog nasljeđa srpskog naroda“ u Crnoj Gori. Posebna pažnja posvetiće se Srpskoj pravoslavnoj crkvi, koja se tretira kao – državna crkva Srbije. Upravo zato će se iz srpskog državnog budžeta u Crnoj Gori finansisrati „bogoslovije, gimnazije, osnovna škola obdaništa“ (obdanište SPC u Crnoj Gori?)… Osim toga „nastaviće se finansiranje sveštenika SPC“, što navodi na zaključak da su srspki sveštenici u Crnoj Gori već plaćani iz budžeta države Srbije.

 

Nikad nije kasno za 19. vek: Ilija Garašanin, savremenik 

Photo: wikimedia.org

Da sve bude zanimljivije, aktivnosti države Srbije biće pod budnim okom Bogoljuba Šijakovića, ministra vjera u Vladi Srbije, inače Nikšićanina „poreklom“.

– Ministarsto vera trebalo bi da nastavi finansiranje i brigu o sveštenstvu i monaštvu radi njihove duhovne misije u funkciji očuvanja nacionalnog identiteta, pružanje pomoći verskim, kulturnim i obrazovnim ustanovama, izdavačkim projektima, radio i TV stanicama i obnovi i sanaciji sakralnih objekata – precizira se u poglavlju posvećenom Crnoj Gori.

Etnocentrizam, državne mjere za uspon nacije, finanisranje iz budžeta… Kao da je oživjela ideja nekadašnjeg ministra unutrašnjih djela Ilije Garašanina, tvorca Načertanija, srpskog državnog imperijalnog programa iz daleke 1844. godine.

Kontinuitet istorijskih predrasuda: Citati koji slijede pokazaće da sporna Strategija Vlade Srbije nije ispad nekog ministra ili incidento ponašanje državne institucije, nego – logičan slijed velikodržavnog projekta zasnovanog na pogrešnim istorijskim, međunarodnim i društvenim premisama.

Naime, dokument srpske Vlade se naslanja na neke istorijske predrasude sa kojima zvanični Beograd, kojim danas vlada Demokratska stranka, nije raskrstio i kojima prosto hrani obične građane u Srbiji.

O tome svjedoči i slika Crne Gore koju prezentuju državni nastavni programi u školskom sistemu republike Srbije. Tamo su Crnogorci, pogađate, dio srpstva koje je istorija razdvojila od matice.

„Crnogorci su deo srpskog naroda – etničko poreklo im je srpsko. Boreći se dugo protiv Turaka, uspeli su da u 19. veku stvore drugu srpsku državu“, objašnjava srpski istoričar Radoš Ljušić u udžbeniku Istorije za treći razred srednje škole. Ljušić objašnjava da je splet istorijskih okolnosti doveo do bolne podjele srpskog nacionalnog bića. „Ta činjenica – sticanje državnosti – prelomno je uticala da u 20. veku proglase sebe nacijom i tako srpsko nacionalno biće podeli na dva nejednaka dela“, uče srpski srednjoškolci, uz važnu napomenu – da je Mitroplija Srpske pravoslavne crkve „starija od crnogorske države“.

Pogrešne istorijske predrasude nijesu mimoišle čak ni članove Evropskog pokreta u Srbiji, koji su u jednoj nedavnoj publikaciji autora Nataše Dragojlović, Stanislava Sretenovića, Dragana Đukanovića i Dragana Živojinovića utvrdili da je za Srbiju geopolitički važno da bude – manje Crnogoraca.

U spornoj knjizi, od koje se kasnije javno ogradio istaknuti srpski intelektiualac i bivši diplomata Živorad Kovačević, između ostalog piše da je Srbija dužna da se odupre pokušajima da se uspostavljanja crnogorskog nacionalni identiteta kod „jednog dijela pravoslavnog stanovništva Crne Gore“.

Kako da se to radi? Jednostavno: „Ovo se ostvaruje djelovanjem konzularnih predstavništava, kao i jačanjem direktnih veza sa pojedinačnim srpskim zajednicama, srpskim intelektualcima i poslovnim ljudima u ovim zemljama“, napominje se u knjizi.

Dometi strategije Beograda: Treba, ipak, vjerovati da će tek usvojena Strategija Vlade Srbije ostati mrtvo slovo na papiru, samo svjedočanstvo o nastavku zabluda sa kojima Beograd još nije raskrstio.

Osnovni problem Strategije srpskog Ministarstva za dijasporu ogleda se u tome što je usvojena u dvadeset i prvom vijeku ali piana logikom vremena devetnaestog vijeka, u doba nastanka evropskih nacije. Kao da su vaskrsle ideje Františeka Zaha, Poljaka od koga je Ilija Garašanin prepisao projekat, zamjenjujući uglavnom riječi „slavijanski“ riječima „srpski“.

Načertanije nije položilo istorijski test iako je bilo primjereno za vrijeme kada je nastajalo; Memorandum SANU je postao istorijski promašaj iako je nastao u vrijeme kada je postajalo očigledno da se Jugoslavija rastače. U vremenu evropskih integracija, Strategija Vlade Srbije koja podrazumijeva oslanjanje na crkvu, finanisranje lojalnih medija u regionu – baš kao i pokušaji da se od država susjedstva naprave ispostave pijemontskog Beograda – liče na još jedno lutanje u maglama naslijeđenih, okoštalih i prevaziđenih projekata.

Stoga bi valjalo, ekspres preporučeno, da se na adresu Vlade Srbije i kabineta Predsjednika pošalje neko zvanično obavještenje – da je referendum održan, da je Crna Gora nezavisna država, da ovdje žive građani svih nacija. Nekog važnog u državi Srbiji će istinski da zaboli ta iznanadna spoznaja ali valja vjerovati da će biti djelotvorno: možda se tako može uticati na inoviranje strategije prema dijaspori i odustajanje od prevaziđenigh projekata.

* Tekst prenosimo sa crnogorskog portala Analitika

http://www.portalanalitika.me/politika/tema/21200-nacrt-novog-naertanija.html#CommentForm

http://www.danas.rs/danasrs/dijalog/nacrt_novog_nacertanija.46.html?news_id=210917

 

SRPSKA VLADA U STRATEGIJI OČUVANjA DIJASPORE i pravima u Crnoj Gori

Srbi su konstitutivan narod

Srbi u Crnoj Gori su konstitutivni narod, navodi se u Strategiji očuvanja i jačanja odnosa matične države i dijaspore i matične države i Srba u regionu, koju je usvojila srpska vlada. U strategiji se naglašava da je posebno neophodno sistemski urediti i garantovati pravo na školovanje na srpskom jeziku. Taj jezik, kako se ističe, ne vezuje se samo za Srbe u Crnoj Gori, nego i za veliki broj Crnogoraca koji i dalje svoj jezik zovu tradicionalnim, srpskim imenom.
– Konstitutivnost bi trebalo da bude ponovo uspostavljena za srpski narod u Crnoj Gori – piše u strategiji, koju je 21. januara usvojio kabinet premijera Srbije Mirka Cvetkovića.
U strategiji se konstatuje da, sa izuzetkom Rumunije i djelimično BiH, u ostalih šest država regiona nijesu u potpunosti ispunjeni međunarodni standari zaštite prava srpskog naroda, a da bi se to postiglo Srbija treba da uloži značajna diplomatska i finansijska sredstva.
Osim Crne Gore, srpska vlada će tražiti konstitutivnost i za Srbe u Hrvatskoj, po ugledu na BiH.
Ministarstvo vjera u Vladi Srbije trebalo bi da nastavi finansiranje i brigu o sveštenstvu i monaštvu u Crnoj Gori, radi njihove duhovne misije u funkciji očuvanja nacionalnog identiteta. Takođe se navodi da Srbija daje podršku restituciji oduzete imovine građanima srpske nacionalnosti, srpskim udruženjima i institucijama, kao i Srpskoj pravoslavnoj crkvi, a pored toga obuhvaćena je i obnova sakralnog nasljeđa srpskog naroda i razvoj prosvjetne oblasti i Srpske pravoslavne crkve.
U odjeljku koji se odnosi na obećane standarde navodi se da je u Crnoj Gori srpskom narodu „uskraćena proporcionalna zastupljenost u ustanovama, prosvjetna, kulturna, ekonomska prava i kolektivni status“.
– Srbija bi trebala da poslije BiH stavi Crnu Goru u središte svoje spoljne i regionalne politike, imajući u vidu viševjekovne istorijske i civilizacijske neraskidive veze između dvije države i naroda, važno je obezbijediti srpskom narodu ravnopravnost i pravednu zastupljenost u državnim ustanovama, državnoj upravi i lokalnoj samoupravi – navodi se u Strategiji.
Pored toga strategija predviđa davanje srpskog državljanstva svim pripadnicima srpskog naroda koji to žele.
Na jučerašnjem sastanku Savjeta za Srbe u regionu sa predstavnicima Srba iz Crne Gore, Hrvatske, Bosne i Hercegovine, Makedonije, Slovenije, Albanije, Rumunije i Mađarske konstatvano je da je neophodno da srpski narod u regionu uživa isti stepen zaštite kao i nacionalne zajednice u Srbiji.

M.S.

http://www.dan.co.me/?nivo=3&rubrika=Politika&clanak=270460&datum=2011-03-03

Advertisements
Kategorije:Uncategorized
  1. Nema komentara.
  1. No trackbacks yet.

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s

%d bloggers like this: