Početak > Uncategorized > List „Dan“ iz Podgorice nastavlja predpopisnu kampanju (23. mart 2011)

List „Dan“ iz Podgorice nastavlja predpopisnu kampanju (23. mart 2011)

KRALJ NIKOLA NEMANJIĆKU ZADUŽBINU OPJEVAO U „SRPSKOJ MARSELJEZI“

Visoki Dečani najljepši na Balkanu

 

U govoru prilikom ispraćaja tadašnjeg mitropolita Gavrila Dožića u Metohiju, 30. novembra 1913. kralj Nikola je rekao: „Najljepši Božji hram na Balkanu, moje Visoke Dečane, održavajte u sjaju i velikoljepnosti kao sveti izraz i svjedoka srpske pobožnosti i veličine“ Poznato je da su mitropoliti i vladari iz svetorodne loze Petrović Njegoš bili vjerni nosioci ideje Nemanjića. Na osnovu onog što je ostalo zabilježeno može se primijetiti da su iskazivali posebnu ljubav i pažnju prema Visokim Dečanima, a pored Svetog Save i Svetog Simeona Mirotočivog slavili Svetog Kralja Stefana Dečanskog, kao i njihovi prethodnici iz dinastije Crnojevića, kaže publicista Jovan Markuš. – Dovoljno je vidjeti crkvene i državne kalendare od vremena Crnojevića do kraja vladavine Petrovića Njegoša. Tako recimo, za vrijeme Karađorđevog ustanka u Srbiji 1804. godine mitropolit Petar Prvi Petrović Njegoš piše dečanskom igumanu Danilu da čuva od odmazde kivot Svetog kralja Stefana Dečanskog „i ako bi se stvari naopako obrnule“ da ih prenese na Cetinje. Interesantno je primjetiti da su sličan odnos prema Visokim Dečanima i Svetom kralju imali i Paštrovići. Manastir Duljevo u Paštrovićima, koji je podignut za vrijeme cara Dušana, važio je kao metoh Visokih Dečana, jer su dečanski kaluđeri putovali brodovima za Svetu Goru i Jerusalim, pa je bilo potrebno da na primorju imaju svoje prihvatilište, odakle bi kretali dalje – navodi Markuš. U ovom manastiru zakaluđerili su se mnogi Paštrovići koji su docnije boravili u Dečanima, gdje su neki bili i igumani, kao poznati Danilo Kažanegra, koji je svojim dugogodišnjim i predanim radom stekao priznanje „kao vtori ktitor“. – Ovdje se takođe zamonašio srpski patrijarh Arsenije Treći Čarnojević, rodom iz Bajica, kod Cetinja. Danas se u obnovljenom dijelu manastirskog konaka nalazi paraklis posvećen Svetom Stefanu Dečanskom kralju srpskom. Na samo nekoliko kilometara od Duljeva, na Paštrovskoj gori, nalazi se manastir Svetog Spiridona i u njemu hram Svetog kralja Stefana Dečanskog – ističe naš sagovornik. Kralj Nikola je bio nosilac, poput njegovog pretka Petra Drugog Petrovića Njegoša, velike i svete kosovske misli. Zato nije ni čudo – kaže Markuš – da je na početku svoje duge vladavine 1867. godine napisao patriotski spjev, pjesmu „Onamo, onamo“, s motivima iz borbe za oslobođenje (u kojoj pjeva o Prizrenu i Dečanima kao ćstarini milojć kojoj će ćdoćć), koja je postala narodna himna Crne Gore. – Ova pjesma kralju Nikoli je donijela najviše pjesničke slave. U narednim decenijama ona će se smatrati nezvaničnom ne samo crnogorskom nego i šire svesrpskom himnom, dobijajući u štampi i epitete „Srpska Marseljeza“ – kaže Markuš. Po objavi rata balkanskih saveznika Turskoj 1912. godine, arbanaški odredi su se užurbano spremali da se suprotstave vojsci hrišćanskih država, a namjera im je bila da odmah zapale Pećku patrijaršiju i Dečane i da pobiju preostale Srbe. Preduhitrio ih je Istočni odred crnogorske vojske pod komandom serdara Janka Vukotića, koji je veoma brzo oslobodio Peć, natjerao arbanaške odrede, pod voćstvom Bajrama Curija, u panično bjekstvo, i svečano ušao u Dečane, 20. novembra 1912. godine. – Crnogorci su radosno dočekali dečanska zvona, zatim su ušli u hram i poklonili se moštima Svetog kralja Stefana Dečanskog, a poslije blagodarenja i pomena poginulima, u manastiru se zaorila pjesma kralja Nikole: „Onamo, onamo … za brda ona / kazuju da je zeleni gaj/ pod kim se dižu Dečani sveti:/ molitva u njih prisvaja raj.“ – podsjetio je Markuš. Nakon oslobođenja Metohije, u govoru prilikom ispraćaja tadašnjeg mitropolita Gavrila Dožića u Metohiju, 30. novembra 1913. kralj Nikola je rekao: „Najljepši Božji hram na Balkanu, moje Visoke Dečane, održavajte u sjaju i velikoljepnosti kao sveti izraz i svjedoka srpske pobožnosti i veličine“. Z.P. „Onam`, onamo“ zabranjuju ovamo – Kraljeva pjesma „Onamo , onamo“ se recitovala i pjevala širom srpskih krajeva sa oduševljenjem u Crnoj Gori, Srbiji, Hercegovini, Bosni, Staroj Srbiji, Kosmetu, Vojvodini, Dalmaciji i Krajini, kao pjesma slobode i otpora porobljivaču. Pored njenog umjetničkog karaktera ona je bila i neka vrsta srpskog narodnog programa pretočenog u stihove. Vjerovatno je to i razlog da je u listu „Srpski vitez“ iz Beograda, 1909. godine, navedena kao „Srpska narodna himna“ – kaže Markuš. Pored Austrougarske, u čijem se sastavu nalazila Vojvodina, pjesma je objavljena u Engleskoj u prevodu čuvenog arheologa Artur Džon Evansa, 1878. godine, a potom na francuskom i drugim jezicima. – Najpopularnija patriotska pjesma Crne Gore zabranjivana je u srpskim krajevima koji su bili pod okupacionom turskom i austrougarskom vlašću. Najrječitije o tome govori telegram poslat iz Sarajeva knjazu Nikoli, 1896. godine, od strane rodoljubive srpske omladine: „Tvoje Onam`, onamo“ zabranjuju ovamo“…

http://www.dan.co.me/?nivo=3&rubrika=Kultura&clanak=273049&datum=2011-03-23

Advertisements
Kategorije:Uncategorized
  1. Nema komentara.
  1. No trackbacks yet.

Ostavite odgovor

Popunite detalje ispod ili pritisnite na ikonicu da biste se prijavili:

WordPress.com logo

Komentarišet koristeći svoj WordPress.com nalog. Odjavite se / Promeni )

Slika na Tviteru

Komentarišet koristeći svoj Twitter nalog. Odjavite se / Promeni )

Fejsbukova fotografija

Komentarišet koristeći svoj Facebook nalog. Odjavite se / Promeni )

Google+ photo

Komentarišet koristeći svoj Google+ nalog. Odjavite se / Promeni )

Povezivanje sa %s

%d bloggers like this: